Bangladesh, de laatste dag

De trein boemelt in een heel langzaam tempo richting India. Ik kijk naar buiten, naar de weggetjes, de fietsen en de gekleurde vrachtwagens. Dit groen, bruine land.
En ik kijk naar de rijstvelden. Het is het droge seizoen en dus eigenlijk kan de rijst helemaal niet groeien maar er staan overal grote pompen in het midden van de velden en die pompen grondwater op om het land te irrigeren. Er is ook veel rijst nodig om de bevolking van dit dichtbevolkte land te voeden. Maar de grijze klei van Bangladesh bevat arsenicum. Kleine hoeveelheden, maar toch. Door het oppompen van het water vergiftigt het water met de arsenicum de rijst. En de rijst vergiftigt de bevolking van Bangladesh. Daar gaat wel 20 tot 30 jaar overheen, maar dan kun je heel ziek worden, en uiteindelijk sterf je. Dus al die pompen die water uitspuiten, het maakt me wel verdrietig. Al die mooie aardige mensen in dit land. Ik hoop dat dit land een stapje maakt, een stapje richting rijkdom en weg van de intense armoede.
Mooi land.

Bangladesh, Dag 16

Dit land is te arm om te verspillen. Oude kranten maken goede servetjes of verpakkingsmateriaal voor je samosa. De suiker die je koopt komt in een mooi gevouwen zakje, gemaakt van een oud leerboek. Blenders, afstandsbedieningen, alles is hier tweedehands te koop. Grote zware staalplaten worden met de hand rechtgeslagen en opnieuw gebruikt voor schepen. En bouten en moeren worden schoongeborsteld en opnieuw verkocht. Kartonnen dozen worden verzameld en oude rijstzakken worden tassen. (naar Amsterdamse begrippen heel hippe tassen!) En ook in dit land gaan mensen met prikkers door de afvalhopen heen op zoek naar iets bruikbaars. En zelfs de koeiepoep wordt hergebruikt: er worden ballen van gerold of 'pooh-sticks' van gemaakt en die houden het kookvuurtje gaande.
Ik heb mezelf een groot pakket verstuurd, er zit een metalen, gele doos in. Gemaakt van oud conserven staal. Augurken van een duits merk. Die doos krijgt een mooi plekje in mijn gele keuken. En hopelijk doet die doos mij af en toe denken aan Bangladesh. En inspireert ie me om zo min mogelijk te verspillen.